Muszla pielgrzymia z Góry Zamkowej w Cieszynie – nowy punkt na mapie dróg do grobu św. Jakuba w Composteli

Variant title
Poutní mušle ze Zámecké hory v Cieszyně – nový bod na mapě cest ke svatému Jakubovi v Compostelle
Pilgrimage shell from Góra Zamkowa, Cieszyn – a new landmark on the map of pilgrimage routes of St. James to the Apostle's shrine in Santiago de Compostela
Jakobsmuscheln vom Schlossberg in Teschen – ein neuer Punkt auf der Karte der Wege nach Santiago de Compostela
Source document: Archaeologia historica. 2010, vol. 35, iss. 1-2, pp. 443-449
Extent
443-449
  • ISSN
    0231-5823 (print)
    2336-4386 (online)
Type
Article
Language
Polish
License: Not specified license
Abstract(s)
Příspěvek prezentuje fragment poutní mušle nalezené na Zámecké hoře v Cieszyně v roce 1942. Mušle nalezená v druhotné poloze u rotundy sv. Mikuláše a Václava mohla pocházet z některého z porušených kostrových hrobů z pohřebiště nacházejícího se u ní. Toto pohřebiště lze však pouze rámcově datovat do 11. (?) – 15. století. Příspěvek shrnuje také dosavadní české i polské nálezy tohoto druhu. Chronologicky spadají do období mezi 13.–15. stoletím.
The contribution presents a fragment of a pilgrimage scallop shell found at Góra Zamkowa in Cieszyn, Poland in 1942. The shell, dug up in a secondary position by the Rotunda of Sts. Nicholas and Wenceslas, may come from a skeletal grave associated with a burial ground situated nearby, later disturbed. The burial ground can be dated approximately to the 11th (?) – 15th century. The contribution also summarises the existing Czech and Polish finds of this kind, spanning the 13th and 15th centuries.
Summary language
Document
References:
[1] ANDERSSON, L., 1989: Pilgrimsmärken och vallfart. Medeltida pilgrimskultur i Skandinavien , Lund Studies in Medieval Archeology VII, 161–165. Lund.

[2] DUNIN-WĄSOWICZ, T., 1995: Średniowieczne znaki pielgrzymie w Polsce. Komunikat . In: Peregrinationes. Pielgrzymki w kulturze dawnej Europy (Manikowska, H.–Zaremska, H., edd.), 328–331. Warszawa.

[3] CHRONOGRAFIA: Chronografia albo Dziejopis Żywiecki (Grodziski, S.– Dwornicka, I., wyd.). Żywiec, 1987.

[4] KIETLIŃSKA, A., 1960: Gród wczesnośredniowieczny na Górze Zamkowej w Cieszynie w świetle badań w latach 1949–1954 , Materiały wczesnośredniowieczne 5, 63–97. Warszawa.

[5] KLÁPŠTĚ, J., 2002: Archeologie středověkého domu v Mostě (č. p. 226) . Mediaevalia archaeologica 4. Praha–Most.

[6] KOZŁOWSKA, K.–TURAKIEWICZ, R.: Początki i rozwój Raciborza . In: Początki i rozwój miast Górnego Śląska. Studia interdyscyplinarne (Abłamowicz, D.–Furma nek, M.–Michnik, M., edd.), 157–170. Gliwice.

[7] KÖSTER, K., 1983: Pilgerzeichen und Pilgemuscheln von Mittelalterlichen Santiago straßen , Ausgrabungen in Schleswig. Berichte und Studien 2. Neumünster.

[8] KUPČÍK, I., 1995: Vývoj mapového zobrazení českých zemí na mapách poutnických cest do poloviny 16. století , Rozpravy Národního technického muzea v Praze – Z dějin geodézie a kartografie 8, 34–39.

[9] MANIKOWSKA, H., 2008: Jerozolima – Rzym – Compostela. Wielkie pielgrzymowanie u schyłku średniowiecza . Wrocław.

[10] NAWROLSKA, G., 2004: Dokąd pielgrzymowali elblążanie w średniowieczu? Znaki pielgrzymie świadectwem pobożnych wędrówek . In: Archaeologia et historia urbana (Czaja, R.–Nawrolska, G.–Rębkowski, M., edd.), 517–527. Elbląg.

[11] NÝVLTOVÁ FIŠÁKOVÁ, M., 2007: Zpráva o analýze hřebenatky ze Zámecké hory v polském Těšíně, Brno (maszynopis ekspertyzy w Muzeum Śląska Cieszyńskiego w Cieszynie i Archeologickém ústavu Akademie věd w Brnie).

[12] RASCHKE, G., 1940: Grabungen an der frühromanischen Burgkapelle von Teschen , Altschlesien 10, 146–161. Breslau.

[13] RASCHKE, G., 1944: Ausgrabungen an der frühromanischen Burgkapelle von Teschen , Mitteilungen des Schlesischen Altertumsvereins. Breslau.

[14] RĘBKOWSKI, M., 2004: Pielgrzymki mieszkańców średniowiecznych miast południowego wybrzeża Bałtyku w świetle znalezisk znaków pątniczych. Wstęp do badań , Kwartalnik Historii Kultury Materialnej, t. 52, z. 2, 153–188. Warszawa.

[15] RODZIŃSKA-CHORĄŻY, T., 1995: Rozważania nad genezą wczesnośredniowiecznych rotund prostych , Studia i Materiały do dziejów Pałuk II, 137–162.

[16] RODZIŃSKA-CHORĄŻY, T., 2009: Zespoły rezydencjonalne i kościoły centralne na ziemiach polskich do połowy XII wieku . Kraków.

[17] SEMOTANOVÁ, E., 2001: Mapy Čech, Moravy a Slezska v zrcadle staletí . Praha.

[18] SLIVKA, M., 1998: Středověký homo viator – Der mittelalterliche homo viator, AH 23, 303–322.

[19] SZYMBORSKI, W., 2006: Źródła do dziejów ruchu pielgrzymkowego – próba klasyfikacji , Peregrinus Cracoviensis, z. 17, 33–43.

[20] VELÍMSKÝ, T., 1998: K nálezům středověkých poutních odznaků v českých zemích – Zu den Funde der mittelalterlichen Pilgerzeichen aus böhmischen Ländern, AH 23, 435–456.

[21] VELÍMSKÝ, T., 2006: Reflection of Pilgrimages in the Material Culture of the Czech Middle Agens . In: Wallfahrten in der europäischen Kultur-Pilgrimage in European Culture. Europäische Wallfahrtstudien, Band 1 (Doležal, D.–Kühne, H., edd.), 253–270. Frankfurt am Main.

[22] WACHOWSKI, K., 2005: Średniowieczne pielgrzymki mieszkańców Śląska , Archeologia Polski 50, z. 1–2, 103–128.

[23] WYRWA, A. M., 2007: Święty Jakub Apostoł i ślady pielgrzymowania pątników . In: Mnisi i pielgrzymi w średniowieczu. Ląd na szlakach kulturowych Europy, Brzostowicz, M.–Mizerska, H.–Wrzesiński, J., 61–102. Poznań–Ląd.

[24] WYRWA, A. M., 2009: Święty Jakub Apostoł. Malakologiczne i historyczne ślady peregrynacji z ziem polskich do Santiago de Compostela . Lednica–Poznań.