Zinaida Gippius, symboliści, eserzy i Józef Piłsudski

Variant title
Zinaida Gippius, the symbolists, the esers and Joseph Pilsudski
Source document: Slavica litteraria. 2018, vol. 21, iss. 1, pp. 15-29
Extent
15-29
  • ISSN
    1212-1509 (print)
    2336-4491 (online)
Type: Article
Language
Polish
License: Not specified license
Abstract(s)
Autor artykułu konfrontuje postawę Zinaidy Gippius (1869–1945), znanej poetki rosyjskiej epoki symbolizmu, po rewolucji październikowej 1917 roku z postawami znanych symbolistów rosyjskich, Aleksandra Błoka i Andrzeja Biełego. Omawia koncepcję Trzeciej Rosji ("trzeciej siły") oraz Trzeciego Testamentu, jaką wykoncypowała Gippius z mężem Dymitrem Mereżkowskim. Odnotowuje elementy utopii destrukcyjnej tej koncepcji. Dla tworzenia Trzeciej Rosji Gippius wraz z Mereżkowskim zamierzała wykorzystać Polskę. Zarówno związki Gippius z terrorystycznym ugrupowaniem eserów jak i myśl o budowaniu nowego ustroju Rosji przy wykorzystaniu Polski poniosły porażkę. Natomiast jako poetka konceptualizująca czas "Antychrysta" w wierszu Żółte okno, który autor analizuje, Gippius jest Zwycięzcą.
The author of the article confronts the behaviour of Zinaida Gippius, a famous Russian symbolist poet, after The October Revolution in 1917, with the behaviour of the famous Russian symbolists: Alexander Blok and Andrei Bely. The author discusses the concepts of The Third Russia ('the third power') as well as The Third Testament, which was contemplated by Gippius and her husband, Dmitry Merezhkovsky. He notices the elements of a destructive utopia of this koncept. To build The Third Russia, Gippius and Merezhkovsky were going to use Poland. The connections between Zinaida and the terrorist union of esers as well as the thought about the creation of a new Russian system using Poland failed. However, Gippius can be considered a winner as a poet, conceptualizing the time of 'Antichrist' in her poem 'The Yellow Window', which is analyzed by the author.
Document
References:
[1] BRIUSOW, Walerij: Z. Gippius (http://scanpoetry.ru/poety/9185) – dostęp: 20. 12. 2017 r.

[2] GIPPIUS, Zinaida: Warszawskij dnewnik (1920–1921). http://gippius.com/doc/memory/varshavsky-dnevnik.html – dostęp: 10. 12. 2017 r.

[3] GIPPIUS, Zinaida: Żełtoe okno, Szeł (http://gippius.com/lib/poetry) – dostęp: 18. 12. 2017 r.

[4] BAZYLOW, Ludwik: Historia Rosji. T. II. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1983.

[5] BOBILEWICZ, Grażyna: Symbolizm w poezji. In: Historia literatury rosyjskiej XX wieku. Red. A. Drawicz. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 2002.

[6] CISEK, Janusz: Piłsudski. Warszawa: "Świat Książki", 2007.

[7] FIGES, Orlando: Taniec Nataszy. Z dziejów kultury rosyjskiej. Przeł. Wł. Jeżewski. Warszawa: Wydawnictwo "Magnum", 2010.

[8] Filozofia społeczna narodnictwa rosyjskiego. T. 1. Wybór i przekład Andrzej Walicki. Warszawa: Książka i Wiedza, 1965, s. 6 (tamże, SZCZAPOW, A. P.: Wiejska wspólnota gminna, przeł. A. Walicka, s. 5–19).

[9] GORCZYCA, Wojciech: Dramatopisarstwo Konstantego Trieniowa. Wrocław: Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego, 1990.

[10] GORCZYCA, Wojciech: Mariny Cwietajewej myśli o Innym. Bielsko-Biała: Wydawnictwo Naukowe ATH, 2004.

[11] GORCZYCA, Wojciech: Briusow * Iwanow * Gumilow. Prawdy o micie, symbolu i historii. Bielsko-Biała: Wydawnictwo Naukowe ATH, 2007.

[12] GORCZYCA, Wojciech: Iwan IV Groźny. Portret kulturowy władcy. Bielsko-Biała: Wydawnictwo Naukowe ATH, 2012.

[13] GORCZYCA, Wojciech: Pułapki polityczne utopizmu Lwa Tołstoja w Wojnie i pokoju. In: Problemy utopii i antyutopii w literaturach słowiańskich i historii Słowian. Red. Wojciech Gorczyca – Ivo Pospíšil. Bielsko-Biała: Wydawnictwo Naukowe ATH, 2014, s. 147–166.

[14] GORCZYCA, Wojciech: Utopia jako problem cywilizacyjny. In: Problemy utopii i antyutopii w literaturach słowiańskich i historii Słowian. Red. Wojciech Gorczyca – Ivo Pospíšil. Bielsko-Biała: Wydawnictwo Naukowe ATH, 2014, s. 7–11.

[15] GORCZYCA, Wojciech: Wschodni, utopizm Włodzimierza Sołowiowa i symbolistów rosyjskich. In: Problemy utopii i antyutopii w literaturach słowiańskich i historii Słowian. Red. Wojciech Gorczyca – I. Pospíšil. Bielsko-Biała, 2014.

[16] GORCZYCA, Wojciech: Utopizmy Lwa Tołstoja. 1852–1869. Bielsko-Biała: Wydawnictwo Naukowe ATH, 2015.

[17] GORCZYCA, Wojciech: Literatura rosyjska. Aspekty kulturowe. Bielsko-Biała: Wydawnictwo Naukowe ATH, 2016.

[18] LURKER, Manfred: Przesłanie symboli w mitach, kulturach i religiach. Przeł. R. Wojnakowski. Kraków: Wydawnictwo "Znak", 1994.

[19] ŁOSSKI, Mikołaj: Historia filozofii rosyjskiej. Przeł. H. Paprocki. Kęty: Wydawnictwo "Antyk", 2000.

[20] MAVDSLEY, Evan: Wojna domowa w Rosji. 1917–1920. Przeł. M. Popławska. Warszawa: "Bellona", 2010.

[21] MIKLASZEWSKA, Justyna: Antyutopia w literaturze Młodej Polski. Warszawa – Wrocław – Kraków – Gdańsk: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1988.

[22] PIPES, Richard: Rosja carów. Przeł. Wł. Jeżewski. Warszawa: Wydawnictwo "Magnum", 2010.

[23] RZEPIŃSKA, Maria: Siedem wieków malarstwa europejskiego. Warszawa – Wrocław – Kraków – Gdańsk – Łódź: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1986.

[24] SERVICE, Robert: Lenin. Biografia. Przeł. M. Urbański. Warszawa: "Iskry", 2003.

[25] ŚLÓSARSKA, Joanna: Studia z poetyki antropologicznej. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe "Semper", 2004.

[26] USPIENSKI, Borys: Historia i semiotyka. Przeł. B. Żyłko. Gdańsk: słowo/ obraz/ terytoria, 1988, s. 110.

[27] Filozofia społeczna narodnictwa rosyjskiego. Wybór i przekład Andrzej Walicki. T. 1. Warszawa, Książka i Wiedza 1965, s. 6 (tamże, SZCZAPOW, A. P.: Wiejska wspólnota gminna, przeł. A. Walicka, s. 5–19).

[28] Robert Buliński, Borys Sawinkow – "król terroru" i sojusznik Piłsudskiego. http://jpilsudski.org/artykuly …/2410-borys-sawinkow-krol-terroru-i-sojusznik-pilsudskiego – dostęp: 21. 12. 2017 r.

[29] Z. Gippius wikipedia.org. – dostęp: 29. 12. 2017 r.

[30] Andrej Belyj ru.wikipedia.org. – dostęp: 30. 12. 2017 r.